Wat is nou verlegen zijn?

februari 24th, 2016
Niet weerbaar, sub-assertief of verlegen??
Zo wordt het omschreven in de Dikke van Dale:
Niet weerbaar: niet in staat tegenstand te bieden
Sub-assertief: belangen van anderen belangrijker vinden dan eigen belangen. Je laat makkelijker over je heen lopen en snel toegeven aan anderen.
Verlegen: bang, terughoudend in de omgang; bedeesd, beschroomd –
Allemaal woorden die ons laten inzien dat je gedrag vertoond wat lastig is voor jezelf maar óók voor anderen!
Vooral bij kinderen wordt het woord verlegen vaak genoemd.
In mijn praktijk krijg ik regelmatig ouders met hun kinderen die als eerste bestempeld worden met; hij/zij is verlegen.
Maar wat is verlegen nou eigenlijk!!
Wikipedia zegt oa.:

Verlegenheid is een woord waar vaak een lage assertiviteit mee wordt bedoeld. Een definitie zou kunnen zijn: verlegenheid is de geremdheid die men ervaart om de afstand tot iemand of een bepaalde zaak te durven overbruggen.
Verlegenheid uit zich vaak in “niet durven”. Iemand die verlegen is heeft vaak moeite mensen aan te spreken, of zich in moeilijke situaties te begeven en gaat ook vaak confrontaties uit de weg. Wanneer een moeilijke situatie zich voordoet, trekt men zich terug of uit men zich niet op de “juiste” manier.
Weer anderen weten verlegenheid te camoufleren. Ook kan de verlegenheid zich uiten in blozen, wat als zeer ongemakkelijk kan worden ervaren.
Verlegenheid hoeft niet altijd negatief te zijn. In sommige culturen en situaties wordt “de kat uit de boom kijken” in zekere zin wel gewaardeerd en is overassertiviteit uit den boze.
Soms kan verlegenheid hinderlijk zijn. Het kan resulteren in teruggetrokken of “robotachtig” gedrag. Bij extreme verlegenheid kan het zelfs uitlopen in “mensenschuwheid”, zelfs in iemands eigen huis. Men krijgt het etiket “asociaal” en “contactgestoord” opgeplakt, waarbij talenten en kwaliteiten in het geheel niet de kans krijgen naar buiten te komen. Het zal hinderlijk zijn in het vinden van een vriend of vriendin, of bij het zoeken naar een baan. In een dergelijk geval is het van groot belang hier goed mee om te gaan, en de verlegenheid te waarderen.

Tips voor kinderen die zich verlegen gedragen en hoe je ze kunt helpen om wat zelfverzekerder te worden.

  1. Leerkrachten schatten verlegen kinderen vaak te laag in. Praat op school met de leerkracht(en): hoe functioneert uw kind op school, in de klas, op het schoolplein? Hoe gaan zij om met verlegen gedrag? Deel uw zorgen met school, maar wees ook niet overbezorgd.
  2. Sta niet toe dat anderen uw kind ‘verlegen’ noemen; doe het ook zelf niet. Het kind zou wel eens meer kunnen gaan lijden onder dat etiket dan onder zijn verlegenheid zelf.
  3. Dwing een kind nooit zonder meer iets te doen wat hij niet durft, maar bied de nodige bescherming in lastige situaties en bereid je kind er zo veel mogelijk op voor.
  4. Daag het kind uit in plaats van te dwingen. Uitdaging houdt in dat je het kind voorbereidt op moeilijke situaties en hem nieuwsgierig maakt.
  5. Maak onbekende situaties en onbekende mensen bekend. Dat kun je doen door er van tevoren over te spreken. Verhalen te vertellen, familierelaties uit te leggen, fotoboeken te bekijken.
  6. Praat met je kind over zijn angsten en onzekerheden. Vaak begrijp je als ouder maar al te goed wat je kind doormaakt. Vertel dat ook, geef woorden aan zijn gevoelens, zodat je kind ze ook leert begrijpen. Pas dan kan hij leren ermee om te gaan.
  7. Prijs/becomplimenteer je kind voor elke kleine overwinning op zichzelf. Bespreek ook wat er mis ging en hoe het de volgende keer beter zou kunnen. Leg de lat steeds hoger.
  8. Leer je kind om te gaan met frustratie. Kinderen die kunnen omgaan met frustratie, zijn beter toegerust om later in hun eentje problemen op te lossen. Bescherm je verlegen kind dus niet te veel. Geef hem niet te snel zijn zin als hij iets niet durft, maar verzin samen manieren om de angst te overwinnen.
  9. Wees extra alert in situaties waarin een kind moet omgaan met grote veranderingen zoals verhuizingen met school- of klaswisseling. Het is normaal dat een kind dat in een nieuwe klas komt, de eerste tijd wat verlegen is, voor verlegen kinderen zijn dit ramp-scenario’s. Alle onvoorspelbare situaties (echtscheiding!) en situaties waarin het kind voelt dat het door een groep beoordeeld wordt, zijn bijzonder moeilijk. Besteed aandacht aan de gevoelens van het kind.
  10. Accepteer dat je kind een lange tijd nodig heeft om te ‘ontdooien’ of de kat uit de boom te kijken. Dat hoort bij het karakter van je kind. Benoem het tegenover anderen niet als ‘verlegen’.
  11. Zorg dat je kind de kans krijgt regelmatig nieuwe ervaringen op te doen, in een beschermde situatie. Ga samen naar voorstellingen van jeugdtheater, ga zwemmen in een zwembad een dorp verderop.
  12. Maak je kind nieuwsgierig naar andere mensen, andere situaties en andere plaatsen. Lees veel voor, vertel verhalen waarin andere mensen een rol spelen, praat over reizen die u gemaakt heeft, vertel over leuke ervaringen. Vraag je kind regelmatig zelf met suggesties te komen voor uitstapjes.
  13. Leer je kind om andere kinderen positief te benaderen. Sociaal glimlachen, ook als je bang bent, kan heel veel schelen. Breng je kind ook als vanzelfsprekend beleefd gedrag bij, ook al is hij verlegen. Op die manier wordt je kind zonder erbij na te denken aangenaam in de omgang. Dat voorkomt sociale uitsluiting. Belangrijk: geef zelf natuurlijk het goede voorbeeld.
  14. Zorg ervoor dat je kind zich regelmatig kan ontladen van de spanning die hij opdoet in lastige situaties. Koop een trampoline voor thuis, stoei op een echt lichamelijke manier. Soms vindt een verlegen kind het prettig om een vechtsport te doen waarbij hij niet alleen fysiek kan ontladen, maar tegelijkertijd zelfvertrouwen krijgt. Of laat je kind een Sta Sterk training volgen of een andere cursus waarbij het zijn zelfvertrouwen vergroot.
  15. Benadruk de sterke kanten van je kind. Een kind dat bezig kan zijn met wat hij leuk vindt en goed kan, krijgt voldoening en een gezond gevoel van eigenwaarde.